PRACowniA

8 sierpnia 2014

58 błędów poznawczych, które psują wszystko, co robimy

W ciekawych czasach dużo się dzieje. Dopływają do nas liczne i bardzo różne informacje, często wzajemnie sprzeczne. Czy potrafimy odróżnić wiarygodne od mniej wiarygodnych, czy też będziemy szukać jedynie potwierdzenia wcześniej przyjętego stanowiska? Czy dotrze do nas ostrzeżeżenie o niebezpieczeństwie? W ciekawych czasach dużo od tego może zależeć. Poniżej tłumaczenie artykułu o błędach myślenia. Niektóre z nich się zazębiają, co do niektórych nie ma pełnej zgodności wśród naukowców (jak np. w kwestii eksperymentu z ratowaniem ptaków), ale nawet po przesianiu ich przez sito i pogrupowaniu, ich ilość,  różnorodność i doniosłość przyprawiają o zawrót głowy. Gdzie mogliśmy, dodaliśmy [w nawiasach kwadratowych] drobne komentarze i linki do materiałów po polsku. Zapraszamy do lektury i wyciągania (nieuprzedzonych) wniosków.

Drake Baer i Gus Lubin
Business Insider
18 czerwca 2014 12:43 CDT

© wikipedia

Lubimy myśleć, że jesteśmy ludźmi racjonalnymi.

Jednak jesteśmy podatni na setki udowodnionych błędów poznawczych, które powodują, że myślimy i działamy nieracjonalnie. Myślimy nawet, że jesteśmy racjonalni, pomimo dowodów irracjonalności u innych ludzi – to się nazywa błąd ślepej plamki [ang. blind spot bias].

Studium o tym, jak często ludzie robią irracjonalne rzeczy, wystarczyło do zdobycia nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii przez psychologa Daniela Kahnemana [link po polsku tutaj] i otworzyło szybko rozwijającą się gałąź psychologii behawioralnej. Podobne spostrzeżenia zmieniają obecnie podejście w takich dziedzinach, jak marketing czy kryminologia.

Zebraliśmy tutaj długą listę najbardziej godnych uwagi błędów myślenia (ang. biases) mając nadzieję, że wskażemy wam, jak i sobie, te najważniejsze, które kształtują nasze decyzje.

Heurystyka afektu (ang. affect heuristic)

To, jak się czujesz, kształtuje to, jak interpretujesz świat. Wyobraź sobie na przykład, że na ekranie twojego komputera przepływają słowa “bierz” i „ciastko”, wyświetlane przez 1/30 sekundy.

Które z nich rozpoznasz?

Jeżeli jesteś głodny, badania wskazują, że widzisz tylko ciastko.

[O tym i o innych błędach poznawczych po polsku tutaj]

Anchoring Bias (dosłownie – błąd zakotwiczenia, a za polską Wiki – efekt skupienia)

Ludzie przywiązują największą wagę do pierwszej informacji, jaką usłyszą.

Na przykład w negocjacjach płacowych ten, kto pierwszy podaje ofertę, ustanawia tym zakres rozsądnych możliwości w umyśle każdej osoby, biorącej w nich udział. Każda odpowiedź na pierwszą ofertę w naturalny sposób będzie reakcją – lub będzie zakotwiczona – przez ofertę otwierającą.

“Większość ludzi przychodzi z bardzo silnym przekonaniem, że nie powinni jako pierwsi proponować oferty – twierdzi Leigh Thompson, profesor Northwestern University Kellogg School of Management. – Nasze badania i wiele potwierdzających badań pokazują, że jest zupełnie na odwrót. Ten, kto jako pierwszy przedstawia ofertę, wychodzi na tym lepiej”.

(more…)

Stwórz darmową stronę albo bloga na WordPress.com.

%d blogerów lubi to: