PRACowniA

16 Maj 2008

O wypieraniu niektórych emocji i IV przykazaniu

Filed under: Psychologia — iza @ 14:00
Tags: ,

Alice Miller – „Bunt ciała”

Emocje to nie luksus, lecz wielostrunowy instrument, wspierający nas w walce o przetrwanie.
– – Antonio R. Damasio

Bez wspomnień z dzieciństwa czujesz się jak ktoś, kto zmuszony jest stale dźwigać ze sobą skrzynię, której zawartości nie zna. Im jesteś starszy, tym cięższa wydaje ci się ta skrzynia i tym bardziej chciałbyś ją wreszcie otworzyć.
– – Jurek Becker

Głównym tematem wszystkich moich książek jest zaprzeczanie prawdzie o cierpieniach naszego dzieciństwa.(…)

Pojęcia, którymi się posługuję, zachowują natomiast – niezależnie od kontekstu – zawsze takie samo znaczenie. Tak na przykład słowo „podświadomy” oznacza wyłącznie wyparte, odszczepione, nie dopuszczane do świadomości treści (wspomnienia, emocje, potrzeby). Składają się one na historię człowieka, która jest w całości zapisana w jego ciele, lecz tylko w niewielkim stopniu uświadamiana. Stosownie do tego pojęcia „prawda” używam nie w sensie metafizycznym, lecz wyłącznie w sensie subiektywnym, zawsze w odniesieniu do konkretnego człowieka. Często mówię o „jego” lub „jej” prawdzie, o historii określonej osoby, ujawnionej i poświadczonej przez jej emocje. Słowo „emocja” oznacza dla mnie nie zawsze świadomą, ale niezmiernie istotną reakcję ciała na zdarzenia zewnętrzne lub wewnętrzne, np. strach przed burzą, wściekłość po stwierdzeniu, że padło się ofiarą oszustwa lub radość z upragnionego prezentu. Słowa „uczucie” używam natomiast raczej w odniesieniu do świadomie przeżytych emocji. Zamykanie oczu na emocje uważam natomiast za luksus – niezmiernie kosztowny i najczęściej (auto)destrukcyjny.

Książka ta mówi o konsekwencjach, jakie ma dla naszego ciała zapieranie się autentycznych, silnych emocji. Żądają od nas tego między innymi również moralność i religia. Na podstawie doświadczeń zebranych przeze mnie w trakcie psychoterapii –zarówno mojej własnej, jak i wielu innych ludzi – stwierdziłam, że osoby maltretowane w dzieciństwie są w stanie zadośćuczynić czwartemu przykazaniu jedynie dzięki całkowitemu wyparciu i odszczepieniu swych autentycznych emocji. Nie mogą kochać i szanować rodziców, bo ciągle jeszcze się ich podświadomie boją. Nawet jeśli bardzo by tego chcieli, nie są w stanie nawiązać z nimi swobodnych, opartych na zaufaniu relacji. Zazwyczaj łączy ich z rodzicami chorobliwa więź, połączenie strachu i poczucia obowiązku, która w żadnym wypadku nie jest miłością, lecz tylko jej atrapą. Poza tym ludzie, którzy byli maltretowani w dzieciństwie, często przez całe życie czekają na to, że w końcu zostaną obdarzeni miłością, której dotychczas nie doświadczyli. Te oczekiwania umacniają ich przywiązanie do rodziców, które w religii określane jest jako miłość i uznawane za cnotę. Tak postępuje, niestety, również większość terapeutów, ponieważ pozostają oni wierni nakazom tradycyjnej moralności. Koszty tej moralności ponosi jednak ciało.

Jeżeli człowiek wmawia sobie, że czuje to, co czuć powinien i stara się usilnie nie czuć tego, co uważa za niestosowne, zaczyna chorować, chyba że każe za to płacić swoim dzieciom, wykorzystując je do projekcji własnych tłumionych emocji. (…)

Ciało często reaguje chorobą na długotrwałe lekceważenie jego ważnych funkcji życiowych. Należy do nich między innymi wierność naszej prawdziwej historii. Dlatego też książka ta zajmuje się przede wszystkim konfliktem między tym, co czujemy i wiemy, co pamięta nasze ciało, a tym, co czuć chcemy, aby zadośćuczynić normom moralnym, które przyswoiliśmy sobie we wczesnym dzieciństwie. Okazuje się, że między innymi także jedna z powszechnie uznanych norm, mianowicie nakaz bezwzględnego kochania i szanowania naszych rodziców, bardzo często nie pozwala nam na uświadomienie sobie prawdziwych emocji (…)

Z własnego doświadczenia wiem, że moje ciało jest dla mnie źródłem wszystkich informacji potrzebnych w drodze ku coraz większej samoświadomości i autonomicznej tożsamości. Dopiero wtedy, gdy pozwoliłam sobie na świadome odczucie i przeżycie tak długo tłumionych emocji, zaczęłam stopniowo wychodzić z cienia mojej przeszłości. Prawdziwych uczuć nie można wymusić. One po prostu są i zawsze mają jakąś przyczynę, nawet jeżeli bardzo często jej nie dostrzegamy. Nie mogę zmusić się do kochania czy choćby tylko szanowania moich rodziców, jeżeli buntuje się przeciwko temu moje ciało z powodów, które są mu dobrze znane. Jeżeli jednak mimo to chcę zadośćuczynić nakazowi kochania i szanowania rodziców, zaczynam żyć w stresie, jak zawsze wtedy, gdy wymagam od siebie czegoś niemożliwego. Z powodu tego stresu cierpiałam niemal przez całe moje życie. Próbowałam wmówić sobie pozytywne uczucia, a ignorować negatywne po to, by żyć w zgodzie z normami moralnymi, z systemem wartości, który akceptowałam, a właściwe dlatego, aby moi rodzice mnie kochali. Moje rachuby jednak zawiodły. W końcu musiałam zrozumieć, że miłości nie da się wymusić, jeżeli jej nie ma. Z drugiej strony jednak stwierdziłam, że jestem zdolna do całkowicie spontanicznego odczuwania miłości, na przykład do moich dzieci, do moich przyjaciół, choć nie wymagają tego ode mnie żadne normy moralne. Działo się tak wtedy, gdy czułam się całkowicie wolna i otwarta na wszystkie moje emocje, także negatywne.

Świadomość, że nie jestem w stanie manipulować moimi emocjami, że nie mogę udawać ani przed sobą, ani przed innymi, sprawiła mi dużą ulgę, przyniosła poczucie wyzwolenia. Dopiero wtedy zobaczyłam, ilu ludzi niemal zamęcza się na śmierć – tak jak ja to robiłam wcześniej – próbując zadośćuczynić nakazowi kochania i szanowania swoich rodziców i nie widzi, jaką cenę każą płacić za to swojemu ciału lub swoim dzieciom. Jeżeli odbywa się to kosztem dzieci, można żyć nawet sto lat, nie poznawszy prawdy o tym, że oszukujemy samych siebie, bo ciało nam tego nie powie.

Gdyby matka, która mimo usilnych starań nie potrafi pokochać swojego dziecka, ponieważ sama w dzieciństwie nie doświadczyła miłości, przyznała się do tego otwarcie, zostałaby z pewnością uznana za osobę niemoralną. Ja jednak uważam, że właśnie uznanie swych prawdziwych uczuć umożliwiłoby jej zbudowanie uczciwej, nieobciążonej kłamstwem relacji z dzieckiem i okazanie mu prawdziwego wsparcia.

Kiedy dziecko przychodzi na świat potrzebuje miłości rodziców, to znaczy uwagi, opieki, życzliwości, pielęgnacji i bliskiego kontaktu. Jeżeli tego wszystkiego doświadczy, jego ciało zachowa dobre wspomnienia, a człowiek dorosły będzie potrafił przekazać tę miłość własnym dzieciom. Jeżeli jednak tego wszystkiego zabrakło, w człowieku przez całe życie pozostaje tęsknota za zaspokojeniem jego pierwszych żywotnych potrzeb. Jako człowiek dorosły przenosi ją później na relacje z innymi ludźmi. Inaczej mówiąc, im mniej dziecko otrzymało miłości, im bardziej było odrzucane i maltretowane pod pozorem wychowania, tym bardziej człowiek dorosły przywiązany jest do rodziców i osób, na które przeniósł swoje oczekiwania, w nadziei, że kiedyś wreszcie zostaną spełnione. Jest to normalna reakcja ciała. Ono wie, czego mu brakuje, nie może o tym zapomnieć i czeka aż ta luka zostanie wypełniona.

Im człowiek jest starszy, tym trudniej mu otrzymać od innych ludzi miłość, której kiedyś odmówili mu rodzice. Jego oczekiwania jednak w żadnym razie nie maleją. Przenosi je jedynie na relacje z innymi ludźmi, przede wszystkim z własnymi dziećmi i wnukami, chyba że uda mu się zrozumieć zasadę działania tego mechanizmu. Jeżeli przestaniemy zapierać się własnych uczuć i je tłumić, spróbujemy uświadomić sobie, jakie naprawdę było nasze dzieciństwo, będziemy w stanie sami zadbać o swoje potrzeby, na których zaspokojenie czekamy od urodzenia lub nawet jeszcze dłużej. Możemy sami obdarzyć się uwagą, szacunkiem, zrozumieniem dla własnych emocji, potrzebną opieką, bezwarunkową miłością – wszystkim, czego nie dostaliśmy od rodziców.

Aby tak się stać mogło, musimy pokochać dziecko, którym kiedyś byliśmy, bo inaczej nie będziemy wiedzieć, na czym miłość polega. Jeżeli chcemy się tego nauczyć w trakcie terapii, potrzebujemy ludzi, którzy zaakceptują nas takimi, jakimi jesteśmy, obdarzą opieką, szacunkiem, sympatią i swoją autentyczną obecnością, którzy pomogą nam zrozumieć, jak staliśmy się takimi, jakimi jesteśmy. To podstawowe doświadczenie jest konieczne, abyśmy mogli stać się rodzicem dla tkwiącego w nas, dręczonego kiedyś dziecka. Nie może nas tego nauczyć terapeuta, chcący wtłoczyć nas w sztywne ramy teorii psychoterapeutycznej, której jest zwolennikiem, ani psychoanalityk, którego uczono, że wobec opowiadań pacjenta o traumatycznych przeżyciach z dzieciństwa należy zachować postawę neutralną i interpretować je jako fantazje. My potrzebujemy terapeuty empatycznego, który podzieli nasze przerażenie i oburzenie, gdy krok po kroku odkrywać będziemy przed nim i przed sobą emocje, wywołane świadomością, jak bardzo cierpiało to małe dziecko, jak bardzo osamotnione było w swej rozpaczliwej walce o przetrwanie, którą zmuszone było toczyć tak długo. Potrzebujemy wsparcia takiej osoby (nazywam ją świadomym świadkiem), abyśmy sami mogli wspierać tkwiące w nas dziecko, to znaczy rozumieć mowę jego ciała i jego potrzeby, zamiast je ignorować tak, jak to czyniliśmy dotychczas na wzór naszych rodziców.

To, o czym tutaj mówię, jest całkowicie realistyczne. Dzięki wsparciu empatycznego, nie-neutralnego terapeuty możemy odnaleźć swoją prawdę. W trakcie tego procesu możemy uwolnić się od naszych dolegliwości psychosomatycznych, od depresji, odzyskać radość życia, wyjść ze stanu permanentnego wyczerpania, odczuć przypływ energii, bo nie musimy jej już zużywać na wypieranie naszej prawdy. Tak charakterystyczne dla depresji uczucie zmęczenie pojawia się mianowicie zawsze wtedy, gdy tłumimy nasze silne emocje, kiedy bagatelizujemy i ignorujemy zapisane w naszym ciele wspomnienia.

Dlaczego więc tak rzadko terapie kończą się sukcesem? Dlaczego większość ludzi, łącznie ze specjalistami, woli raczej wierzyć w siłę działania leków niż zaufać temu, co mówi ciało? Ono wie przecież najlepiej, czego nam brakuje, czego potrzebujemy, co nie wychodzi nam na dobre, na co reagujemy alergicznie. Wielu ludzi woli jednak raczej sięgnąć po środki farmakologiczne, narkotyki, alkohol niż wsłuchać się w mowę ciała, przez co jeszcze bardziej odgradzają się oni od swojej prawdy. Dlaczego? Bo prawda jest bardzo bolesna? Tak niewątpliwie jest. Ból jednak z czasem mija, a wsparcie ze strony drugiej osoby pomaga go znieść. Moim zdaniem problem polega właśnie na braku tego wsparcia, bowiem, jak się wydaje, nasza moralność uniemożliwia większości terapeutów okazanie pomocy maltretowanemu niegdyś dziecku i dostrzeżenie skutków doświadczeń urazowych z okresu wczesnodziecięcego. Są oni posłuszni przykazaniu, które nakazuje nam czcić naszych rodziców, „abyśmy długo żyli i dobrze nam się powodziło”.

Wniosek, że właśnie ten nakaz moralny uniemożliwia wyleczenie urazów z wczesnego dzieciństwa nasuwa się niejako sam. Nie jestem zdziwiona faktem, że problem ten nie stał się nigdy przedmiotem publicznej dyskusji. Siła i zasięg oddziaływania nakazu kochania i szanowania rodziców są tak wielkie, ponieważ opiera się on na naturalnej więzi małego dziecka z jego rodzicami. Nawet najwięksi filozofowie i pisarze nie odważyli się nigdy go zaatakować. Choć Nietzsche bardzo ostro krytykował chrześcijańską moralność, nigdy nie atakował swojej rodziny. W każdym maltretowanym w dzieciństwie człowieku drzemie bowiem strach małego dziecka, że zostanie ukarane, jeżeli zbuntuje się przeciw postępowaniu rodziców. Strach ten jednak jest obecny tylko tak długo, jak długo go sobie nie uświadamiamy. Kiedy go rozpoznamy i nazwiemy, zacznie z czasem ustępować.

Nakaz bezwzględnego kochania i szanowania rodziców połączony z oczekiwaniami wewnętrznego dziecka powoduje, że większość terapeutów opiera psychoterapię na tych samych zasadach wychowawczych, których skutki zmusiły ich pacjentów do szukania pomocy. Wielu terapeutów nadal związanych jest z własnym rodzicami pasmem niespełnionych dziecięcych oczekiwań. Nazywają oni to miłością i próbują ten rodzaj miłości zaoferować pacjentowi jako rozwiązanie jego problemu. Uważają, że warunkiem wyzdrowienia jest przebaczenie. Zdają się nie zauważać, że jest to pułapka, w której się sami znajdują. Samo przebaczenie bowiem nigdy jeszcze nie spowodowało wyzdrowienia.

Siła oddziaływania tego nakazu, którego słuszności – co znamienne – nikt nigdy nie zakwestionował, wynika z faktu, że opiera się on na fizjologicznej więzi dziecka z rodzicami. Zachowujemy się więc tak, jak byśmy wszyscy byli ciągle jeszcze dziećmi, którym nie wolno kwestionować nakazów rodziców. Jednak jako osoby dorosłe mamy prawo do postawienia pewnych pytań, nawet jeżeli zdajemy sobie sprawę z tego, jak bardzo byliby nimi zaszokowani nasi rodzice. (…)

W przeszłości nakaz bezwzględnego kochania i szanowania rodziców stanowić mógł pewną formę zabezpieczenia ich losu na starość i z tego punktu widzenia mógł być wtedy konieczny. Dzisiaj już takiej potrzeby nie ma. Dlaczego więc ciągle ma on tak wielki wpływ na ludzi? Zawiera bowiem w sobie pewną groźbę czy nawet próbę szantażu – jeżeli chcesz długo żyć, musisz szanować swoich rodziców, nawet jeżeli oni na to nie zasługują, bo inaczej przedwcześnie umrzesz.

Większość ludzi zachowuje to przykazanie, chociaż wywołuje ono w nich zamęt i lęk. Myślę, że należy wreszcie potraktować poważnie doświadczenia urazowe z okresu wczesnego dzieciństwa i ich wpływ na życie człowieka, a co za tym idzie uwolnić się spod jego władzy. Nie oznacza to jednak w żadnym razie, że mamy potraktować naszych rodziców z takim samym okrucieństwem, z jakim oni nas traktowali. Chodzi o to, abyśmy potrafili zobaczyć, jacy oni byli naprawdę, jak obchodzili się z nami, gdy byliśmy małymi dziećmi, po to, abyśmy potrafili uwolnić nas samych i nasze dzieci od przymusu powtarzania tego samego wzorca zachowań. Musimy rozstać się z uwewnętrznionymi rodzicami, którzy w dalszym ciągu oddziałują na nas destrukcyjnie, bo tylko w ten sposób osiągniemy stan zgody na nasze życie i nauczymy się szanować siebie samych. (…)

We wszystkich moich książkach usiłuję, w różny sposób i w różnych kontekstach, pokazać, jak doświadczenie „czarnej pedagogiki” w dzieciństwie ogranicza później żywotność człowieka, jak osłabia lub nawet zabija poczucie własnej tożsamości, umiejętność rozpoznawania i nazywania własnych uczuć i potrzeb. „Czarna pedagogika” wychowuje posłusznych, dostosowanych ludzi, którzy nauczyli się ufać jedynie swojej masce, ponieważ jako dzieci żyli w ustawicznym strachu przed karą. Motywem przewodnim ich dzieciństwa było: „Wychowuję cię tak, bo chcę dla ciebie jak najlepiej. Nawet jeżeli cię biję lub dręczę słowami, robię to tylko dla twojego dobra.”

Węgierski pisarz, laureat nagrody Nobla, Imre Kertész opowiada w powieści Los utracony o swoim przyjeździe do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu. Był wtedy piętnastoletnim chłopcem i usiłował wmawiać sobie, że wszystko, z czym się tutaj zetknął, jest dla niego dobre i korzystne. Inaczej, jak pisze, pewnie umarłby ze strachu.

Przypuszczalnie tak samo zachowuje się każde maltretowane dziecko, chcąc przetrwać. Nadaje inny sens temu, czego doświadcza i usiłuje dopatrywać się korzyści tam, gdzie osoba postronna widzi tylko gwałt i nadużycie. Dziecko nie ma wyboru, musi zapierać się swoich przeżyć, jeżeli nie ma przy sobie osoby, która je wspiera, i zdane jest całkowicie na łaskę swych dręczycieli. Wybór ma dopiero człowiek dorosły, jeśli ma szczęście spotkać na swojej drodze osobę, która będzie mu towarzyszyła w jego historii, stanie się dla niego świadomym świadkiem. Może wtedy dopuścić swoją historię do świadomości, przestać okazywać zrozumienie i współczucie tym, którzy go skrzywdzili, świadomie przeżyć swoje wyparte i odszczepione emocje, które były reakcją na tę krzywdę i jednoznacznie ocenić, jak bardzo go skrzywdzono. Ten krok przynosi ciału wielką ulgę. Kiedy człowiek dorosły decyduje się poznać całą swoją prawdę, jego ciało nie musi już bezustannie przypominać mu za pośrednictwem różnego rodzaju dolegliwości o tragicznej historii tkwiącego w nim dziecka, czuje się przez niego rozumiane, szanowane, chronione.

„Wychowanie” oparte na przemocy jest dla mnie równoznaczne ze znęcaniem się, ponieważ nie tylko odmawia ono dziecku prawa do godności i szacunku, należnych mu jako istocie ludzkiej, ale stanowi swego rodzaju system totalitarny, uniemożliwiający świadome przeżycie doświadczanych krzywd i upokorzeń, nie wspominając już o możliwości obrony. Człowiek dorosły powiela potem ten wzorzec wychowania w odniesieniu do własnych dzieci, do partnerów, w miejscu pracy, w polityce; zawsze wtedy, gdy próbuje on z pozycji siły bronić się przed lękiem tkwiącego w nim zdezorientowanego dziecka. Stąd biorą się dyktatorzy i ludobójcy, starający się przy użyciu siły wymusić szacunek, którego odmówiono im w dzieciństwie. (…)

W San Diego w USA przeprowadzono ankietę, w której wzięło udział 17 000 ludzi w wieku około 57 lat. Pytano ich o to, jak oceniają swoje dzieciństwo i na co w swoim życiu chorowali. Okazało się, że ludzie maltretowani w dzieciństwie o wiele częściej zapadali na ciężkie choroby niż ci, którzy jako dzieci nie byli bici ani krzywdzeni w inny sposób. Ci ostatni jako ludzie dorośli prawie w ogóle nie chorowali. Tytuł krótkiego artykułu na ten temat brzmiał: Jak przemienić złoto w ołów. Autor przesłał mi ten artykuł z następującym komentarzem: wyniki badań są jednoznaczne, bardzo wymowne, ale utajnione.

Dlaczego utajnione? Ponieważ nie można było ich opublikować, nie oskarżając tym samym rodziców, a to jest w naszym społeczeństwie ciągle jeszcze zabronione. Obecnie specjaliści w coraz większym stopniu skłonni są twierdzić, że choroby psychiczne ludzi dorosłych uwarunkowane są genetycznie, nie zaś spowodowane na przykład konkretnymi doświadczeniami urazowymi lub błędami wychowawczymi rodziców w dzieciństwie. Także niezmiernie interesujące wyniki badań nad dzieciństwem schizofreników z lat siedemdziesiątych dwudziestego wieku nie zostały do dnia dzisiejszego udostępnione opinii publicznej, a jedynie opublikowane w czasopismach fachowych. Wspierana przez fundamentalizm wiara w nieograniczoną moc genetyki nadal triumfuje.

W Wielkiej Brytanii problemem tym zajmował się bardzo znany psycholog kliniczny Oliver James, który przedstawił go w swojej książce „They F*** You Up”. Publikacja ta, ogólne rzecz biorąc, wywołuje mieszane uczucia, ponieważ można odnieść wrażenie, że autor sam się przestraszył konsekwencji własnych odkryć. Przestrzega nawet wyraźnie przed obarczaniem rodziców odpowiedzialnością za cierpienia ich dzieci. Książka przedstawia jednak wyniki wielu badań i studiów, które dowodzą, że czynniki genetyczne mają niewielki wpływ na rozwój chorób psychicznych.

Temat dzieciństwa unikany jest bardzo starannie przez wielu terapeutów. Wprawdzie początkowo zachęcają oni klientów do uświadomienia sobie tkwiących w nich silnych emocji, kiedy one jednak się budzą, a wraz z nimi wyparte wspomnienia z dzieciństwa o wykorzystywaniu, upokarzaniu, doświadczeniach urazowych w pierwszych latach życia, zdarza się często, że terapeuci nie potrafią sobie z tym poradzić, bo sami jeszcze nie przebyli tej drogi. Psychoterapeutów, którzy potrafili uporać się z traumatycznymi doświadczeniami własnego dzieciństwa, spotkać można raczej rzadko. Większość z nich proponuje swoim klientom reguły „czarnej pedagogiki”, tzn. wierność normom moralnym, które właśnie stały się powodem ich choroby. Ciało nie rozumie nakazów moralnych, nie da się oszukać słowami, tak jak się to dzieje z naszym umysłem. Ciało jest strażnikiem naszej historii, pamięta bowiem wszystkie nasze życiowe doświadczenia i troszczy się o to, abyśmy byli w stanie z naszą prawdą przeżyć. Stara się zmusić nas za pośrednictwem różnych dolegliwości do uświadomienia sobie naszej historii, byśmy potrafili zrozumieć tkwiące w nas wykorzystywane i upokarzane niegdyś dziecko.

***
Osobiście doświadczyłam bicia w celu wymuszenia posłuszeństwa już w pierwszych miesiącach mojego życia. Przez wiele lat oczywiście nie miałam o tym pojęcia. Zgodnie z tym, co mówiła moja matka, jako małe dziecko byłam taka grzeczna, że ona nie miała ze mną żadnych problemów. Zawdzięczała to, jak twierdziła, konsekwentnemu stosowaniu swoich metod wychowawczych w czasie, kiedy byłam jeszcze niemowlęciem. Dlatego tak długo nie miałam żadnych wspomnień z pierwszych lat życia. Dopiero w trakcie mojej ostatniej terapii powiedziały mi o tym moje silne emocje. Ujawniły się one wprawdzie w powiązaniu z innymi osobami, ale stopniowo udało mi się odkryć źródło ich pochodzenia, zintegrować je jako świadome, zrozumiałe uczucia i krok po kroku zrekonstruować historię mojego wczesnego dzieciństwa. W ten sposób uwolniłam się wreszcie od dręczących mnie tak długo lęków, których przyczyny nie rozumiałam, i dzięki wsparciu empatycznego terapeuty udało mi się zaleczyć dawne rany.

Lęki te związane były w pierwszym rzędzie z moją potrzebą bliskiego kontaktu, której moja matka nie tylko nie rozumiała i nie zaspokajała, ale wręcz traktowała jako występek i karała, ponieważ nie mieściła się ona w sztywnych ramach jej systemu wychowawczego. Tę potrzebę kontaktu okazywałam najpierw poprzez płacz, potem przez stawianie pytań oraz opowiadanie o własnych uczuciach i myślach. Na mój płacz moja matka odpowiadała jednak klapsami, na pytania kłamstwami, a wyrażania uczuć i myśli po prostu mi zabroniła. Karała mnie za to, nie odzywając się do mnie całymi dniami. Ponieważ nie interesowało jej to, jaka jestem naprawdę, musiałam stale ukrywać przed nią moje prawdziwe uczucia.

Moja matka była osobą bardzo wybuchową, ale nigdy nie zastanawiała się nad własnymi emocjami. Była sfrustrowana i niezadowolona z życia, a w związku z tym stale mnie za wszystko obwiniała. Kiedy broniłam się przed tą niesprawiedliwością lub usiłowałam dowieść własnej niewinności, odbierała to jako atak na siebie i często bardzo surowo karała. Ponieważ czuła się przeze mnie atakowana, uznawała, że tak właśnie jest. Aby móc stwierdzić, że jej emocje mają zupełnie inną przyczynę niż moje zachowanie, musiałaby się nad nimi zastanowić, a nie miała zwyczaju tego robić. Nigdy nie okazała mi, że jest jej przykro, że czegoś żałuje. Zawsze uważała, że „ma słuszność”. To powodowało, że moje dzieciństwo upłynęło w atmosferze reżimu totalitarnego. (…)

Wprawdzie już od czasów Wilhelma Reicha wiadomo, że silne emocje można podczas terapii przywrócić do świadomości, to jednak dopiero dzisiaj, dzięki wynikom badań neuropsychologów, takich jak Joseph Le-Doux, Antonio R. Damasio, Bruce D. Perry, zjawisko to można wytłumaczyć bardziej szczegółowo. Z jednej strony wiadomo, że w pamięci naszego ciała zapisane są wszystkie nasze przeszłe doświadczenia, z drugiej strony wiemy także, że jeśli uda nam się odbyć udaną psychoterapię nie będziemy już dłużej skazani na to, by nieświadomie, bezrefleksyjnie odreagowywać nasze emocje na własnych dzieciach lub kierować je przeciwko sobie. Dlatego też w drugiej części tej książki mówię o współczesnych ludziach, którzy zdecydowali się stawić czoło własnej historii i zobaczyć swoich rodziców w prawdziwym świetle. Niestety, często okazuje się, że choć terapia mogłaby zakończyć się sukcesem, tak się nie dzieje, ponieważ psychoterapeuta posłuszny jest nakazom tradycyjnej moralności i usiłuje narzucić je klientowi, co powoduje, że ten nie potrafi uwolnić się od przymusu okazywania miłości i wdzięczności swoim rodzicom. W ten sposób zapisane w jego ciele autentyczne emocje pozostają nadal stłumione, co powoduje, że dręczące go dolegliwości w dalszym ciągu się utrzymują. Sądzę, że wielu ludzi, którzy wielokrotnie poddawali się psychoterapii odnajdzie w tym, co tu napisałam odbicie własnych doświadczeń.

Snując rozważania na temat relacji: ciało i moralność dostrzegłam dwa jej aspekty, którymi, pomijając problem przebaczenia, dotychczas jeszcze się nie zajmowałam. Z jednej strony zaczęłam zastanawiać się nad tym, czym właściwie jest uczucie, które człowiek dorosły ciągle jeszcze nazywa miłością do rodziców? Z drugiej strony natomiast uzmysłowiłam sobie, że ciało człowieka przez całe życie szuka pokarmu, którego tak bardzo potrzebował on jako dziecko, lecz go nie otrzymał. To właśnie, moim zdaniem, stanowi źródło cierpienia wielu ludzi. (…)

Tradycja składania dzieci w ofierze stanowi trwały element większości kultur i religii, dlatego również w kulturze Zachodu jest przyjmowana i tolerowana jako rzecz zupełnie oczywista. Wprawdzie my już nie poświęcamy naszych córek i synów jak Abraham Izaaka na ołtarzu ofiarnym, ale niemal od chwili narodzin oczekujemy od nich, że będą nas kochać, szanować, obdarzać uwagą, że ich sukcesy wzmocnią nasze poczucie własnej wartości, krótko mówiąc, że dadzą nam wszystko to, czego nie dali nam nasi rodzice. Nazywamy to przyzwoitością i moralnością. Dziecko rzadko ma wybór. Niekiedy jego życie staje się jednym wielkim wysiłkiem, aby dać rodzicom to, czego nie ma i czego w ogóle nie zna, bo samo tego nigdy od nich nie otrzymało prawdziwą, bezwarunkową miłość, a nie tylko jej fasadę. Nie ustaje jednak w swych wysiłkach, bo mimo że jest już dorosłe, nadal uważa, iż potrzebuje swych rodziców i na przekór wszystkim rozczarowaniom ciągle jeszcze wierzy, że w końcu doświadczy od nich czegoś dobrego.

Jeżeli człowiekowi dorosłemu nie uda się od tej postawy uwolnić, może stać się ona przekleństwem jego życia. Opiera się bowiem na pozorach, przymusie i samo-oszukiwaniu.

Owo silne pragnienie wielu rodziców, aby dzieci ich kochały i szanowały, ma rzekomo swą legitymizację w czwartym przykazaniu. W audycji telewizyjnej na ten temat, którą przypadkiem obejrzałam, brali udział duchowni różnych wyznań. Wszyscy oni zgodnym chórem twierdzili, że dzieci zawsze mają obowiązek czcić swoich rodziców, niezależnie od tego, jak oni się z nimi obchodzą czy też obchodzili. Dziecko sytuowane jest więc przez nich na pozycji zależnej. Osoby wierzące nie zdają sobie sprawy z tego, że jako ludzie dorośli mają pełne prawo tę zależną pozycję opuścić. W świetle obecnego stanu wiedzy czwarte przykazanie zawiera w sobie wewnętrzną sprzeczność. Nakaz moralny może bowiem dotyczyć jedynie naszego postępowania, a nie naszych uczuć. Nie możemy się zmusić do odczuwania tego, czego nie czujemy ani do nieodczuwania tego, co czujemy. Możemy jedynie odszczepić nasze emocje, okłamywać siebie samych i próbować oszukać nasze ciało. Jednak, jak już mówiłam, wszystkie nasze emocje zapisane są w mózgu. Można je przywołać do świadomości, świadomie je przeżyć i przemienić w uczucia, których sens i przyczyny są dla nas jasne. Uda nam się tego dokonać, jeżeli znajdziemy osobę, która będzie nam towarzyszyć w naszej historii empatycznego, świadomego świadka.

Dziwaczny pomysł, że musimy kochać Boga, aby nas nie ukarał za nasz bunt i rozczarowanie, i obdarzył swą miłosierną miłością jest w takim samym stopniu wyrazem naszej dziecięcej zależności, jak uznanie, że Bóg podobnie jak nasi rodzice jest spragniony naszej miłości. Czyż nie jest to w gruncie rzeczy zupełnie groteskowa wizja? Najwyższa istota, która skazana jest na sztuczne, bo wymuszone przez nakazy moralne, uczucia przypomina bardzo naszych sfrustrowanych i zależnych rodziców. Tę istotę nazywać mogą Bogiem jedynie ci ludzie, którzy nigdy potrafili spojrzeć krytycznie na swoich rodziców i zakwestionować własnej zależności.

Reklamy

21 komentarzy »

  1. Nie dziwi mnie ,że nie ma komentarzy. Przecież to cała prawda do której mało kto jest w stanie się przyznać przed sobą ,a co dopiero na forum.Skłania do przemyśleń , pięknie ujęta ”prawda”, a że dla wielu wstydliwa to bardzo dobrze.Zależy z jakiej perspektywy odbierana.

    Komentarz - autor: sharpi — 17 marca 2010 @ 01:47

  2. Moi rodzice nigdy sie nie pobrali.Ojciec gardził mną a matka pozostawała w netralnej, nieprzytomnej obojetnosci…i tak jest do dziś, pomimo iz uplynelo 42 lata odkad jestem.
    Byl czas , gdy nienawidzilem ich obojga i bylo to szczere. Byl czas , ze szukalem odpowiedzi na swoja nienawisc do nich.
    Nadszedl czas, ze chyba zrezygnuje i zwyczajnie ich oleje. Niech umra. I po sprawie. Ja nie oklamuje swoich dzieci gdy dre na nie morde od czasu do czasu. Wiem ze bywam gniewny i gwltowny.
    ..”Tato przestan, jestes pod wplywem…EMOCJI” – mowi zawsze moja coreczka, gdy tak sie dzieje. Wiec przestaje i jestem jej wdzieczny , ze tak po prostu i zwyczajnie to stwierdza. Jakby stajac z boku i bedac moim swiadomym swiadkiem…
    echh…co za zycie, kim my jestesmy? Po co nam to wszystko?
    Ja juz tylko tak z nudow pytam, w sumie, nie oczekuje odpowiedzi.
    XYZ

    Komentarz - autor: xyz@o2.pl — 1 listopada 2010 @ 22:38

  3. @xyz
    Może w jakiejś spokojniejszej chwili zapytaj córeczkę, co ONA czuje, kiedy Ty – dorosły człowiek, jej Tato – krzyczysz na nią. Pomóż jej o tym opowiedzieć, przeproś za swoje zachowanie i spróbuj oszczędzić jej takiej przyszłości jak Twoja – przepełnionej nienawiścią do rodziców.

    To tak na wypadek, gdybyś tu jeszcze zajrzał i zechciał o tym pomyśleć. Zrobisz, jak zechcesz.

    Komentarz - autor: iza — 14 listopada 2010 @ 01:01

  4. Jakas masakra takie poglady i juz tlumacze, dlaczego. Cytuje: „Stosownie do tego pojęcia “prawda” używam nie w sensie metafizycznym, lecz wyłącznie w sensie subiektywnym, zawsze w odniesieniu do konkretnego człowieka. Często mówię o „jego” lub „jej” prawdzie, o historii określonej osoby, ujawnionej i poświadczonej przez jej emocje.” Czyli wg autorki prawdy NIE MA, bo KAZDY ma prawde. Czyli Hitler tez mial swoja prawde i swoje EMOCJE. I zgodnie z ta prawda, emocje nami rzadza. Wynikiem tego jest wlasnie to, ze silniejsi wygrywaja (agresja). Gdzie tu miejsce na nadzieje, milosc, Boga?
    Drugi przyklad bezkarnego szafowania nieuprawnionymi stwierdzeniami: „Tradycja składania dzieci w ofierze stanowi trwały element większości kultur i religii, dlatego również w kulturze Zachodu jest przyjmowana i tolerowana jako rzecz zupełnie oczywista. ” Moze autorka wykaze rzeczowo, gdzie w kulturze Zachodu skladano dzieci w ofierze? (oprocz eutanazji slabych dzieci w Sparcie?). W Pismie wyraznie napisano, ze Izaaka nie dal Bog poswiecic?
    Nastepny fragment: „Dziwaczny pomysł, że musimy kochać Boga, aby nas nie ukarał za nasz bunt i rozczarowanie (…).”
    Kocham Boga probujac Mu odwzajemnic Jego milosc, a nie ze strachu. Kto Pania straszyl Bogiem? Z tego naszego strachu Bog jest milosierny? To sie kupy nie trzyma, nawet logicznej.
    Rozumiem, ze mozna miec rozne doswiadczenia, z dziecinstwa, z dorastania, z relacji z rodzina. Ale stawianie sie w pozycji niewolnika emocji nie doporwadzi Was ani do prawdy, ani do Boga, ani do prawdziwego szczescia. Bedziecie sie dalej usprawiedliwiac, ze emocje moga Wami rzadzic. A emocjami latwo sterowac.
    Odrzucacie prawde, ze to dzieki Rodzicom w ogole zyjecie. Ze to Bog bedzie ich sadzil. Chowacie sobie prawo do nienawisci Rodzicow. I to ma byc ten wspanialy rozwoj? Uwolnienie sie? „Niestety, często okazuje się, że choć terapia mogłaby zakończyć się sukcesem, tak się nie dzieje, ponieważ psychoterapeuta posłuszny jest nakazom tradycyjnej moralności i usiłuje narzucić je klientowi, co powoduje, że ten nie potrafi uwolnić się od przymusu okazywania miłości i wdzięczności swoim rodzicom.”
    „Najwyższa istota, która skazana jest na sztuczne, bo wymuszone przez nakazy moralne, uczucia przypomina bardzo naszych sfrustrowanych i zależnych rodziców. Tę istotę nazywać mogą Bogiem jedynie ci ludzie, którzy nigdy potrafili spojrzeć krytycznie na swoich rodziców i zakwestionować własnej zależności.” = Bog dal nam nakazy, bo wie, co dla nas dobre. Ale ukochal nas jeszzce bardziej, niz to sobie mozemy wyobrazic. Dal nam WOLNOSC WYBORU. Tobie i mnie. Mozna oceniac rodzicow negatywnie i ich kochac. Slyszeliscie o sw. Maksymilianie Kolbe? Kochal nieprzyjaciol (SSmanow) i braci, wspolwiezniow, ofiarowujac za nich swoje zycie. I byl szczesliwy. JEST szczesliwy. A ja owszem, zaleze od Boga. Od Jego milosci.
    Wracajac do rodzicow: negatywna ocena rodzicow nie ma powinna miec przelozenia na decyzje o ich odtraceniu. Kochajcie ich, kochajcie wszystkich, a zostaniecie wyzwoleni.
    No a kto jest bez grzechu, niech sam pierwszy rzuci kamieniem.

    Komentarz - autor: Replika — 9 października 2013 @ 22:54

  5. @Replika

    Na Pracowni na pierwszym planie stawiamy to, co działa, co ma praktyczne zastosowanie. Blog jest wolny od przywiązania do jakichkolwiek wierzeń. Pracownie czytają ateiści, agnostycy, chrześcijanie, itd. itp. Autorytety religijne, dogmaty i różne inne przekonania przyjmowane i wyznawane, które mają za podstawę wątpliwe źródła nie mają tutaj większego znaczenia.

    „Jakas masakra takie poglady i juz tlumacze, dlaczego. Cytuje: “Stosownie do tego pojęcia “prawda” używam nie w sensie metafizycznym, lecz wyłącznie w sensie subiektywnym, zawsze w odniesieniu do konkretnego człowieka. Często mówię o „jego” lub „jej” prawdzie, o historii określonej osoby, ujawnionej i poświadczonej przez jej emocje.” Czyli wg autorki prawdy NIE MA, bo KAZDY ma prawde. Czyli Hitler tez mial swoja prawde i swoje EMOCJE. I zgodnie z ta prawda, emocje nami rzadza. Wynikiem tego jest wlasnie to, ze silniejsi wygrywaja (agresja). Gdzie tu miejsce na nadzieje, milosc, Boga?”

    Każdym rządzą inne emocje. Dla jednych może to być miłość, dla innych może to być nienawiść. Żeby zapanować nad swoimi emocjami trzeba najpierw je poznać. Słowa Alice Miller właśnie rozumiem w ten sposób, że ofiary powinny nawiązać kontakt ze swoimi prawdziwymi emocjami i nadać im wyrazu, a to w jaki sposób zachowałby się Franciszek z Asyżu czy inny święty będąc w podobnej sytuacji, której doświadczają ofiary, nie ma żadnego znaczenia. Myślę, że taki punkt widzenia jest jak najbardziej rozsądnym.

    Komentarz - autor: Corran Horn — 10 października 2013 @ 15:34

  6. @Replika

    Rozszerzę cytat, który już podawałaś/eś. Wytłuszczę też co nieco, dla uwypuklenia tego co ważne.
    pojęcia “prawda” używam nie w sensie metafizycznym, lecz wyłącznie w sensie subiektywnym, zawsze w odniesieniu do konkretnego człowieka. Często mówię o „jego” lub „jej” prawdzie, o historii określonej osoby, ujawnionej i poświadczonej przez jej emocje.”

    Każdy człowiek jest niepowtarzalną jednostką. Każdy człowiek przechodzi przez życie gromadząc niepowtarzalny zbiór doświadczeń, reagując na zdarzenia i inne osoby w różny, niepowtarzalny sposób. Dlaczego? Bo każdy ma swoistą konstrukcję psychiczną; każdy charakteryzuje się np. odmiennym progiem wrażliwości na dany bodziec, zdolnościami poznawczymi, osobowością czy temperamentem.
    Z tego punktu widzenia każdy tworzy własną, subiektywną historię, która dla każdego jest jego <własną, subiektywną prawdą. W ten sposób, przytoczę teraz Twoje słowa, „Hitler tez mial swoja prawde i swoje EMOCJE”.

    Nie oznacza to jednak, że „zgodnie z ta prawda, emocje nami rzadza.” Użyłaś/eś w tym miejscu zbyt dużego kwantyfikatora. Być może pod wpływem emocji. 🙂
    Nic też takiego nie imputuje Alice Miller. Napisała ona tylko tyle, i aż tyle, że podświadome („wyparte, odszczepione, nie dopuszczane do świadomości) treści („wspomnienia, emocje, potrzeby”) oddziałują na nasze ciała i nasze zachowania w dalszym życiu w sposób, który rzadko sobie uświadamiamy. Dlatego też, zdaniem autorki, istnieje potrzeba tych uwolnienia się od tych wypartych do podświadomości treści, „przepracowania” traumy. W tej konkretnej książce idzie akurat o „przepracowanie” traumatycznych przeżyć, których powodem byli/są rodzice.

    Rozumiesz?

    Komentarz - autor: Magia — 10 października 2013 @ 17:28

  7. @Replika

    Podałaś/eś też drugi cytat:
    „Tradycja składania dzieci w ofierze stanowi trwały element większości kultur i religii, dlatego również w kulturze Zachodu jest przyjmowana i tolerowana jako rzecz zupełnie oczywista.”
    Napisałaś/eś, że jest to „drugi przyklad bezkarnego szafowania nieuprawnionymi stwierdzeniami”. Zapytałaś/eś dalej:
    „moze autorka wykaze rzeczowo, gdzie w kulturze Zachodu skladano dzieci w ofierze? (oprocz eutanazji slabych dzieci w Sparcie?). W Pismie wyraznie napisano, ze Izaaka nie dal Bog poswiecic?”

    Znowu emocje okazały się być silniejsze od rozumu?
    Może zamiast stawiać autorce zarzuty, wypadałoby samodzielnie sprawdzić czy można uznać to stwierdzenie za prawdziwe?
    Może zamiast przywoływać najbardziej znany przykład z Biblii, należałoby tę Biblię wnikliwie przestudiować w całości?
    Zdaje się, że w księdze Sędziów jest opowieść o Jafte, który złożył całopalną ofiarę ze swojej córki, w podzięce za zwycięstwo nad Ammonitami.
    Zdaje się, że można też poczytać w Księdze Jeremiasza i Księdze Izajasza opisy pewnego miejsca zwanego Tofet (paleniska, które „napełniali krwią niewinnych”).
    Zdaje się, że od wzmianek ofiar z pierworodnych aż się w ST roi. Składali je Kananejczycy, Ammonici, Moabici, Aramejczycy, a nawet niektórzy królowie Judy (np. Manasses). A może nie należy w kontekście składania ofiar z dzieci wspominać o jednej z „plag egipskich”, jakie „Dobry Bóg” był uprzejmy zesłać?
    Zdaje się, że powinnaś/nieneś zapoznać się też z historią rytualnych morderstw popełnianych też na dzieciach w kulturach fenickiej, punickiej czym minojskiej. No i oczywiście zajrzeć przynajmniej do „Żywotów cezarów” Swetoniusza. Polecam szczególnie rozdziały poświęcone Augustowi i Tyberiuszowi.
    Itd, itp.

    Ergo: zanim postawisz komuś zarzut kłamstwa, sprawdź czy sam/a nie wystrychniesz się na dudka.

    Komentarz - autor: Magia — 10 października 2013 @ 18:30

  8. trzy odpowiedzi w jednym:
    @ komentarz 5: ale co wynika z Twojej odpowiedzi? Cyt: „Autorytety religijne, dogmaty i różne inne przekonania przyjmowane i wyznawane, które mają za podstawę wątpliwe źródła nie mają tutaj większego znaczenia.” = moze dla Ciebie nie, a dla innych maja znaczenie.
    @ komentarz 6: miesza Pan/Pani w odpowiedzi Prawde / Historie / Emocje. Pisalem o tym, ze stwierdzenie, iz kazdy ma swoja prawde jest bezsensowne. Mozna mowic, ze kazdy ma swoja historie, zgadzam sie. Ale Prawda jest jedna. Przerabiac emocje mozna, czasem trzeba, ale nie wytwarzajmy falszywego obrazu, ze nie ma jednej prawdy.
    @ komentarz 7: wracam do pytania: gdzie w kulturze ZACHODU (i prosze nie podawac za przyklad zwyrodnialca Nerona, Tyberiusza etc) PRZYJMOWANE jest skladanie ofiar z dzieci? I komu? Hinduskiej Kali? Jakims bozkom? Leninowi? Ludwikowi XVI? Gdzie od czasu nowej Ofiary Chrystusa za nas ktos PRZYJMUJE I AKCEPTUJE skladanie ofiary z dzieci?

    Komentarz - autor: Replika — 10 października 2013 @ 20:14

  9. @Replika

    „@ komentarz 5: ale co wynika z Twojej odpowiedzi? Cyt: “Autorytety religijne, dogmaty i różne inne przekonania przyjmowane i wyznawane, które mają za podstawę wątpliwe źródła nie mają tutaj większego znaczenia.” = moze dla Ciebie nie, a dla innych maja znaczenie.”

    Mnie nie chodzi o mnie, ani o kogoś innego, mnie chodzi o Pracownie. Ja też mam swoje przekonania i wierzenia, natomiast staram się zostawiać je na boku.

    Jeśli mielibyśmy porównać Pracownie do pokoju, to nad jej drzwiami moglibyśmy umieścić tabliczkę: „Przed wejściem prosimy o pozostawienie swoich przekonań na zewnątrz”. Inaczej, przesiadywanie tutaj, będzie jak siedzenie w futrze w ogrzewanym pomieszczeniu.

    Komentarz - autor: Corran Horn — 11 października 2013 @ 00:30

  10. @9: przepraszam, ale o czym ja mam z Panstwem dyskutowac, skoro Wasza zasada jest NIE MIEC PRZEKONAN (cytuje: „Ja też mam swoje przekonania i wierzenia, natomiast staram się zostawiać je na boku.”). Biednym czlowiek, ktory ma tak rozdwojona osobowosc.
    Zycze sukcesow w zrozumieniu swoich emocji, znalezienia Prawdy (tej jednej, jedynej = Boga), milosci (=Boga) i szczescia (czyli krotko: zycze swietosci).
    Na tej drodze nie bojcie sie prawdy i miec przekonan, bo to Bog dal nam rozum, bysmy oddzielili emocje od rozumu i kierowali sie dazeniami do szczescia. Ciao.

    Komentarz - autor: Replika — 11 października 2013 @ 14:48

  11. @Replika
    „miesza Pan/Pani w odpowiedzi Prawde / Historie / Emocje. Pisalem o tym, ze stwierdzenie, iz kazdy ma swoja prawde jest bezsensowne. Mozna mowic, ze kazdy ma swoja historie, zgadzam sie. Ale Prawda jest jedna. Przerabiac emocje mozna, czasem trzeba, ale nie wytwarzajmy falszywego obrazu, ze nie ma jednej prawdy.”

    Nie, nie mieszam. Napisałam wyraźnie, że Z tego punktu widzenia [człowieka jako niepowtarzalnej jednostki] każdy tworzy własną, subiektywną historię, która dla każdego jest jego własną, subiektywną prawdą.
    Nie jestem odpowiedzialna za to, że nie potrafisz albo nie chcesz zrozumieć prostego w swej wymowie zdania.

    „@ komentarz 7: wracam do pytania: gdzie w kulturze ZACHODU (i prosze nie podawac za przyklad zwyrodnialca Nerona, Tyberiusza etc) PRZYJMOWANE jest skladanie ofiar z dzieci? I komu? Hinduskiej Kali? Jakims bozkom? Leninowi? Ludwikowi XVI? Gdzie od czasu nowej Ofiary Chrystusa za nas ktos PRZYJMUJE I AKCEPTUJE skladanie ofiary z dzieci?”

    „Zwyrodnialec Neron, Tyberiusz, etc” to też kultura Zachodu. Nie jestem odpowiedzialna za to, że dla Ciebie kultura Zachodu zaczyna się od „Ofiary Chrystusa”. To nie mój problem.
    Przypuszczam też, że Alice Miller mogła mieć na myśli akceptację w sensie psychologicznym, czyli:uświadomienie sobie, że tego typu „rytuały” miały miejsce i pogodzenie się z tym, ponieważ nie można zmienić przeszłości. Nie oznacza to jednak akceptacji tego typu praktyk w potocznym i pozytywnym tego słowa znaczeniu. Zdaje się, że takie rozumienie słowa „akceptacja”, stanowi o spójności jej przekazu odnośnie krzywd wyrządzonych dziecku przez rodziców, patologicznych relacji, których dziecko padło OFIARĄ. Tu, jak widać, wchodzimy w inny zakres znaczeniowy słowa „ofiara” i znowu (obym się myliła) pojawi się problem z… rozumieniem.

    Komentarz - autor: Magia — 12 października 2013 @ 16:55

  12. @Replika

    „przepraszam, ale o czym ja mam z Panstwem dyskutowac, skoro Wasza zasada jest NIE MIEC PRZEKONAN (cytuje: “Ja też mam swoje przekonania i wierzenia, natomiast staram się zostawiać je na boku.”). Biednym czlowiek, ktory ma tak rozdwojona osobowosc.”

    Zasadą nie jest „nie mieć przekonań”. Zasadą jest dążenie do powiększenia świadomości tego, że jest się wewnętrznie różnorodnym i doprowadzenie do nadania każdej z tej części siebie, swojego własnego miejsca i jest to dążeniem do integracji.

    Możesz z nami dyskutować, kiedy tylko będziesz miał na to ochotę. Gdybyś przestał uznawać swoje wierzenia i przekonania za podstawę do dyskusji z nami, po prostu mógłbyś się łatwiej do nas dostroić.

    „Zycze sukcesow w zrozumieniu swoich emocji, znalezienia Prawdy”

    Dziękuję. Pozdrawiam.

    Komentarz - autor: Corran Horn — 12 października 2013 @ 18:51

  13. @ Replika

    @9: przepraszam, ale o czym ja mam z Panstwem dyskutowac, skoro Wasza zasada jest NIE MIEC PRZEKONAN

    To akurat jest przekonanie Corrana Horna. Jak widać, i on ma swoje przekonania.

    Rzecz nie w tym, żeby nie mieć przekonań, ale w tym, żeby się do nich za bardzo nie przywiązywać i być gotowym je zmienić bądź zmodyfikować, kiedy pojawiają się nowe dane.

    Komentarz - autor: iza — 13 października 2013 @ 00:57

  14. @iza

    „Rzecz nie w tym, żeby nie mieć przekonań, ale w tym, żeby się do nich za bardzo nie przywiązywać i być gotowym je zmienić bądź zmodyfikować, kiedy pojawiają się nowe dane.”

    Dokładnie 🙂 Tak to widzę: mieć przekonania/wierzenia na boku, to nie znaczy nie mieć w ogóle, ale znaczy, nie dać się im zdominować, móc z nich skorzystać, ale nie być od nich uzależnionym, być gotowym je zmienić. Potrafić je „zdjąć”, tak jak zdejmuje się futro w tej metaforze, którą przytoczyłem, tam nie chodzi o to, by pozbyć się odzienia, ale potrafić rozstać się z nim na czas kiedy nie jest nam potrzebne, na czas spędzony w kontakcie z nowymi danymi na przykład, tu na blogu (w „pomieszczeniu”). Można rozszerzyć dalej tą metaforę. Po pobycie w „pokoju” można już nie zakładać swojego starego odzienia, a sięgnąć po nowe, jeśli się tego chce.

    Pozdrawiam

    Komentarz - autor: Corran Horn — 13 października 2013 @ 10:02

  15. @Replika
    Nie mogę się nadziwić, w jaki sposób ze zdania Corrana Horna:
    „Ja też mam swoje przekonania i wierzenia, natomiast staram się zostawiać je na boku.”
    mogłeś wywieść, że „Wasza zasada jest NIE MIEC PRZEKONAN”.

    Zaiste, interesujący sposób myślenia…

    Komentarz - autor: Magia — 13 października 2013 @ 14:32

  16. A propos nieszczęsnej córki Jeftego, to tu jest dobre wyjaśnienie tej historii: http://www.opoka.org.pl/biblioteka/T/TD/pytania_nieobojetne/corka_jeftego.html

    Komentarz - autor: Córka — 14 października 2013 @ 17:53

  17. @ Replika

    Drugi przyklad bezkarnego szafowania nieuprawnionymi stwierdzeniami: “Tradycja składania dzieci w ofierze stanowi trwały element większości kultur i religii, dlatego również w kulturze Zachodu jest przyjmowana i tolerowana jako rzecz zupełnie oczywista. ” Moze autorka wykaze rzeczowo, gdzie w kulturze Zachodu skladano dzieci w ofierze? (oprocz eutanazji slabych dzieci w Sparcie?).

    Autorka wykazała, co mogła wykazać, i więcej nie wykaże, bo już niestety nie żyje.

    A czytasz to, co chcesz przeczytać, a nie to, co jest napisane. A jest napisane, że w kulturze Zachodu TRADYCJA składania ofiar jest przyjmowana i akceptowana jako rzecz oczywista, a nie że w kulturze Zachodu „składa się dzieci w ofierze”. Oznacza to, że mało kto się obrusza i oburza, czytając w tzw. piśmie świętym, że sam bóg się tego domagał i czyny takie były mu miłe. Idąc dalej, niewielu ludzi w zachodniej kulturze, wychowanych na takich wzorcach, oburza się, że takie praktyki wciąż się zdarzają na świecie, w części z powodów religijnych (m.in. Indie, Uganda), w części z perwersyjnych (USA, Holandia, UK, itd). Nie tylko nie umiesz (albo nie chcesz) czytać ze zrozumieniem, ale i mało wiesz o świecie, jakbyś żył/a w bąblu, zupełnie oddzielony/a od rzeczywistości.

    „Eutanazji słabych dzieci”? Takie stwierdzenie to już nie ignorancja, to czysta poważna patologia.

    Komentarz - autor: iza — 15 października 2013 @ 00:08

  18. @Córka
    „A propos nieszczęsnej córki Jeftego, to tu jest dobre wyjaśnienie tej historii”

    A z jakiegoż to powodu uważasz owo wyjaśnienie za „dobre”?

    Komentarz - autor: Magia — 15 października 2013 @ 10:49

  19. „[…] wtedy nie szukałem już rady u ludzi […]” (Ga 1,13–17) Wszelkie ludzkie myślenie opate na ludzkiej tradycji np. wychowania, moralności, religie, nauki nie pchają tego świata do przodu. Świat w jakim żyjem nie jest rozwiniętym, ale tylko jednostki potrafią mieć tego świadomośc.

    Komentarz - autor: The son of the Sun — 16 października 2013 @ 21:35

  20. Pomijając dyskusję powyżej…

    Bez uświadomienia i przeżycia emocji z dzieciństwa, nie można być wolnym. To te schowane przed nami emocje „rządzą” nami, zwłaszcza w sytuacjach kryzysowych. Przyznanie się do nich, przeżycie ich- uwalnia.
    Miałam tak z moim rodzicami. Ojca nienawidziłam i życzyłam mu śmierci, do matki miałam latami nieuświadomiony żal… Po DOBREJ psychoterapii, po przeżyciu tego świadomie, po przeżyciu WRESZCIE wielkiego buntu na pewne ich zachowania, ulżyło mi.
    Potrafię ich teraz obdarzyć spokojną miłością, która częściowo jest pochodna miłości do siebie samej, a częściowo wiedzy o tym, że są kim są. Na tamten czas nie umieli inaczej. I nawet jeśli ktoś doszukiwał by się ich „winy” ( nie lubię tego słowa bardzo), to pamiętać trzeba, że przekazali tylko to, co sami otrzymali od własnych rodziców.
    Dla mnie to wszystko ma sens. I działa, Przynajmniej u mnie.
    A moje ciało to genialny „wskaźnik” tego, co się dzieje we mnie- i w warstwie świadomej, i tej nie uświadomionej.

    Pozdrawiam serdecznie.

    Komentarz - autor: IvA — 5 grudnia 2013 @ 00:17

  21. @Replika

    Apropos dzieci (nie) składanych w ofierze w cywilizacji zachodu:
    http://marucha.wordpress.com/2013/12/05/belgia-dzieci-i-starcy-jak-psy-coraz-blizej-legalizacji-eutanazji-bez-zgody-pacjenta/

    Komentarz - autor: ufoludek — 6 grudnia 2013 @ 08:58


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

Blog na WordPress.com.

%d blogerów lubi to: